Din, akıl sahibi insanları kendi iradeleriyle hayırlı olana götüren ilahi bir kanundur. İslam dininin üç temel esası vardır:

1. İman (İtikat): Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere inanmaktır. Bu altı esas "Amentü"de özetlenmiştir.

2. İbadet: Namaz, oruç, zekat, hac gibi Allah'a kulluk ifade eden amellerdir. İbadetler imanın dışa yansımasıdır.

3. Ahlak: Güzel huy ve davranışlardır. Hz. Peygamber (s.a.v.) "Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim" buyurmuştur.

Bu üç esas birbirinden ayrılmaz bir bütündür. İman temeli, ibadet yapısı, ahlak ise süsüdür.

İslam dininin temel vasıfları şunlardır:

1. Hak Din Olması: İslam, Allah tarafından gönderilmiş son ve en mükemmel dindir. "Allah katında din İslam'dır" (Âl-i İmran, 19) ayeti bunu açıkça belirtir.

2. Evrensellik: İslam tüm insanlığa gönderilmiştir. Irk, renk, dil ayrımı gözetmez. Hz. Peygamber (s.a.v.) tüm alemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

3. Kolaylık: "Allah sizin için kolaylık diler, zorluk dilemez" (Bakara, 185). İslam fıtrata uygun, yaşanabilir bir dindir.

4. Akla Uygunluk: İslam akla aykırı hiçbir şey emretmez. Körü körüne taklit yerine düşünmeyi, araştırmayı teşvik eder.

5. Değişmezlik: Temel esasları kıyamete kadar geçerlidir. Kur'an-ı Kerim hiçbir değişikliğe uğramadan korunmuştur.

İman Nedir?

İman, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Allah'tan getirdiği kesin olarak bilinen hükümlerin tamamını kalp ile tasdik edip dil ile ikrar etmektir.

İslam Nedir?

İslam, Allah'a teslim olmak, O'nun emirlerine boyun eğmektir. Zahiri amelleri kapsar.

İman ile İslam'ın İlişkisi:

- İman kalbin ameli, İslam bedenin amelidir

- İman iç, İslam dıştır

- Gerçek mümin hem iman hem İslam sahibidir

- İmansız İslam, İslamsız iman eksiktir

İmanın Artması ve Eksilmesi:

İmanın aslı artıp eksilmez, ancak kuvveti ve parlaklığı ibadet ve taatla artar, günah ve masiyetle zayıflar.

Taklidi ve Tahkiki İman:

- Taklidi iman: Delilsiz, araştırmadan kabul edilen iman

- Tahkiki iman: Delillere dayanan, bilinçli iman

- Her ikisi de geçerlidir, ancak tahkiki iman daha üstündür

İmanın Şartları (Amentü):

1. Allah'a iman: Allah'ın varlığına, birliğine, sıfatlarına inanmak

2. Meleklere iman: Meleklerin varlığına ve görevlerine inanmak

3. Kitaplara iman: Tüm ilahi kitaplara, özellikle Kur'an-ı Kerim'e inanmak

4. Peygamberlere iman: Tüm peygamberlere, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) son peygamber olduğuna inanmak

5. Ahiret gününe iman: Öldükten sonra dirilmeye, hesap gününe, cennet ve cehenneme inanmak

6. Kadere iman: Hayır ve şerrin Allah'tan olduğuna inanmak

İslam'ın Şartları:

1. Kelime-i Şehadet: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik etmek

2. Namaz: Günde beş vakit namaz kılmak

3. Oruç: Ramazan ayında oruç tutmak

4. Zekat: Malın zekatını vermek

5. Hac: Gücü yetene ömründe bir kez hac yapmak

Allah'a iman, imanın en temel ve en önemli rüknüdür. Allah'a iman şunları kapsar:

Allah'ın Varlığı:

Kainatın düzeni, canlıların yaratılışı, her şeydeki hikmet Allah'ın varlığının delilleridir. "Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için deliller vardır" (Âl-i İmran, 190).

Allah'ın Birliği (Tevhid):

Allah birdir, ortağı ve benzeri yoktur. "De ki: O Allah birdir" (İhlas, 1). Şirk en büyük günahtır.

Allah'ın Sıfatları:

*Zati Sıfatlar:*

- Vücud: Var olmak

- Kıdem: Başlangıcı olmamak

- Beka: Sonu olmamak

- Vahdaniyet: Bir olmak

- Muhalefetün lil-havadis: Yaratılmışlara benzememek

- Kıyam bi-nefsihi: Varlığı kendinden olmak

*Subuti Sıfatlar:*

- Hayat: Diri olmak

- İlim: Her şeyi bilmek

- Semi: İşitmek

- Basar: Görmek

- İrade: Dilemek

- Kudret: Güç yetirmek

- Kelam: Konuşmak

- Tekvin: Yaratmak

Peygamberlere iman, imanın şartlarından biridir. Allah, insanlara doğru yolu göstermek için peygamberler göndermiştir.

Peygamberlik Nedir?

Peygamberlik, Allah'ın kulları arasından seçtiği kimselere vahiy yoluyla emirlerini bildirmesi ve onları insanlara tebliğ etmekle görevlendirmesidir.

Peygamberlerin Sıfatları:

1. Sıdk: Doğru sözlü olmak, asla yalan söylememek

2. Emanet: Güvenilir olmak, her konuda emin olmak

3. Tebliğ: Allah'tan aldıklarını eksiksiz iletmek

4. Fetanet: Üstün akıl ve zeka sahibi olmak

5. İsmet: Günahtan korunmuş olmak

Peygamberlerin Sayısı:

Kur'an'da 25 peygamberin adı geçer. Toplam sayıları kesin bilinmemekle birlikte rivayetlerde 124.000 veya 224.000 olarak geçer.

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) Özellikleri:

- Son peygamberdir (Hatemül Enbiya)

- Tüm insanlığa gönderilmiştir

- Şeriatı kıyamete kadar geçerlidir

- Kur'an-ı Kerim ona indirilmiştir

Allah, peygamberleri aracılığıyla insanlara kitaplar göndermiştir. Bu kitaplara inanmak imanın şartlarındandır.

Büyük Kitaplar:

1. Tevrat: Hz. Musa'ya indirilmiştir. İsrailoğulları'na gönderilmiştir.

2. Zebur: Hz. Davud'a indirilmiştir. Dua ve ilahilerden oluşur.

3. İncil: Hz. İsa'ya indirilmiştir. Hristiyanlara gönderilmiştir.

4. Kur'an-ı Kerim: Hz. Muhammed'e (s.a.v.) indirilmiştir. Son ilahi kitaptır ve tüm insanlığa gönderilmiştir.

Suhuflar (Sayfalar):

Hz. Adem'e 10, Hz. Şit'e 50, Hz. İdris'e 30, Hz. İbrahim'e 10 sayfa indirilmiştir.

Kur'an-ı Kerim'in Özellikleri:

- Son ilahi kitaptır

- Evrenseldir, tüm insanlığa hitap eder

- Kıyamete kadar geçerlidir

- Allah tarafından korunmuştur, hiç değişmemiştir

- Mucizedir, benzerini getirmek mümkün değildir

- 114 sure, 6236 ayetten oluşur

Melekler, nurdan yaratılmış, Allah'a itaat eden, günah işlemeyen varlıklardır. Meleklere inanmak imanın şartlarındandır.

Meleklerin Özellikleri:

- Nurdan yaratılmışlardır

- Yemez, içmez, uyumazlar

- Erkeklik ve dişilikleri yoktur

- Günah işlemezler

- Allah'ın emrinden çıkmazlar

- Çok hızlı hareket ederler

- İstedikleri şekle girebilirler

Büyük Melekler:

1. Cebrail (a.s.): Vahiy meleğidir. Peygamberlere vahiy getirmiştir.

2. Mikail (a.s.): Rızık ve tabiat olaylarıyla görevlidir.

3. İsrafil (a.s.): Sur'a üfleyecek melektir. Kıyameti başlatacaktır.

4. Azrail (a.s.): Ölüm meleğidir. Ruhları almakla görevlidir.

Diğer Melekler:

- Kiramen Katibin: İnsanların amellerini yazan melekler

- Münker ve Nekir: Kabir sorgusu yapan melekler

- Cennet ve cehennem melekleri

- Arşı taşıyan melekler

Ahiret, dünya hayatından sonra başlayıp ebediyen devam edecek olan hayattır. Ahirete inanmak imanın şartlarındandır.

Ölüm ve Kabir Hayatı:

- Ölüm, ruhun bedenden ayrılmasıdır

- Kabir ya cennet bahçesi ya da cehennem çukurudur

- Münker ve Nekir melekleri sorgu yapar

Kıyamet Alametleri:

*Küçük Alametler:*

- İlmin azalması, cehaletin artması

- Fitne ve kargaşaların çoğalması

- Emanete riayet edilmemesi

*Büyük Alametler:*

- Deccal'ın çıkması

- Hz. İsa'nın inmesi

- Ye'cüc ve Me'cüc'ün çıkması

- Güneşin batıdan doğması

- Dabbetül Arz'ın çıkması

Haşir ve Hesap:

- Sur'a üflenince herkes dirilecek

- Mahşer meydanında toplanılacak

- Amel defterleri verilecek

- Mizan (terazi) kurulacak

- Sırat köprüsünden geçilecek

Cennet ve Cehennem:

- Cennet müminlerin ebedi yurdudur

- Cehennem kafirlerin ebedi azap yeridir

- Günahkar müminler cezalarını çektikten sonra cennete girecektir

Kader, Allah'ın ezelden ebede kadar olacak her şeyi bilmesi ve takdir etmesidir. Kaza ise bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir.

Kadere İmanın Kapsamı:

- Allah her şeyi ezelde bilir

- Her şey O'nun takdiriyle olur

- Hayır da şer de Allah'ın yaratmasıyladır

- Kul irade sahibidir ve tercihinden sorumludur

Kader ve İnsan İradesi:

İnsan irade sahibidir, tercih yapabilir. Allah kulun ne yapacağını ezeli ilmiyle bilir, ancak bu bilgi kulun iradesini ortadan kaldırmaz.

Cüz'i İrade: Kulun tercih yapma gücüdür. Allah bu iradeye göre yaratır.

Tevekkül: İnsanın üzerine düşeni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmasıdır. Tevekkül, sebeplere sarılmayı engellemez.

Rıza: Kadere rıza, başa gelene sabretmek ve isyan etmemektir. Bu, çalışmayı ve sebeplere başvurmayı engellemez.

Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar:

- "Nasıl olsa kaderimde varsa olur" deyip çalışmamak yanlıştır

- Günahları kadere yüklemek yanlıştır

- Kader değişmez demek de doğru değildir; dua ve sadaka kaderi değiştirebilir