Kandil Nedir?

Kandil geceleri, İslam tarihinde önemli olayların yaşandığı, mübarek ve faziletli gecelerdir. Bu gecelerde ibadet etmek, dua etmek ve tövbe istiğfar etmek büyük sevap kazandırır.

Kandil Kelimesinin Anlamı:

"Kandil" kelimesi, ışık veren, aydınlatan anlamına gelir. Bu geceler, manen aydınlanma ve rahmet geceleridir. Osmanlı döneminde camilerin minareleri kandillerle aydınlatıldığı için bu gecelere "kandil" denmiştir.

Kandil Geceleri:

1. Mevlid Kandili (Rebiülevvel ayının 12. gecesi)

2. Regaib Kandili (Receb ayının ilk Cuma gecesi)

3. Mirac Kandili (Receb ayının 27. gecesi)

4. Berat Kandili (Şaban ayının 15. gecesi)

5. Kadir Gecesi (Ramazan ayının 27. gecesi)

Kandil Gecelerinde Yapılması Gerekenler:

- Gündüzünde oruç tutmak

- Kaza namazı kılmak

- Nafile namaz kılmak

- Kur'an-ı Kerim okumak

- Dua ve zikir yapmak

- Tövbe ve istiğfar etmek

- Sadaka vermek

- Akraba ve komşularla helalleşmek

Mevlid Kandili Nedir?

Mevlid Kandili, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) dünyaya teşrif ettiği gecedir. Rebiülevvel ayının 11'ini 12'sine bağlayan gecedir.

Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Doğumu:

Peygamberimiz, Miladi 571 yılında, Rebiülevvel ayının 12. gecesinde, Mekke'de dünyaya gelmiştir. Babası Abdullah, annesi Amine'dir. Doğumunda birçok olağanüstü olay yaşandığı rivayet edilir.

Mevlid Kandilinin Önemi:

- İnsanlığa rahmet olarak gönderilen son peygamberin doğum gecesidir

- Hz. Peygamber'in hayatını, ahlakını ve sünnetini anma fırsatıdır

- Ona olan sevgi ve bağlılığı yenileme vesilesidir

Mevlid Kandilinde Yapılacaklar:

1. Hz. Peygamber'e çokça salat u selam getirmek

2. Mevlid-i Şerif okumak veya dinlemek

3. Peygamberimizin hayatını ve sünnetini okumak

4. Nafile namaz kılmak

5. Kur'an-ı Kerim okumak

6. Sadaka vermek

7. Akrabayı ziyaret etmek

Mevlid-i Şerif:

Süleyman Çelebi tarafından yazılan "Vesiletü'n-Necat" adlı mevlid kasidesi, bu gecede okunur. İçinde Hz. Peygamber'in doğumu, miracı ve vasıfları anlatılır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

- Bid'at ve hurafelerden kaçınmak

- Sünnet çerçevesinde kutlamak

- Peygamberimizi aşırı yüceltmekten kaçınmak (O bir kuldur)

Regaib Kandili Nedir?

Regaib Kandili, Receb ayının ilk Cuma gecesidir. "Regaib" kelimesi "çok rağbet edilen, kıymetli, bol ihsan" anlamlarına gelir.

Üç Ayların Başlangıcı:

Regaib Kandili, mübarek üç ayların (Receb, Şaban, Ramazan) başlangıcını müjdeler. Bu geceden itibaren Ramazan'a hazırlık başlar.

Regaib Kandilinin Önemi:

- Bazı rivayetlere göre Hz. Amine'nin Peygamberimize hamile kaldığı gecedir

- Rahmet kapılarının açıldığı, duaların kabul edildiği bir gecedir

- Manevi arınma sürecinin başlangıcıdır

Receb Ayının Fazileti:

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

"Receb Allah'ın ayıdır, Şaban benim ayımdır, Ramazan ise ümmetimin ayıdır."

Regaib Kandilinde Yapılacaklar:

1. Gündüzünde oruç tutmak

2. Nafile namaz kılmak

3. Kur'an-ı Kerim okumak

4. Tövbe ve istiğfar etmek

5. Bol bol dua etmek

6. Sadaka vermek

7. İlim meclislerine katılmak

Üç Aylara Giriş Duası:

"Allahümme barik lena fi Recebe ve Şa'ban ve belliğna Ramazan"

(Allah'ım! Receb ve Şaban aylarını bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır.)

Bu Geceye Has Namaz:

Bazı kaynaklarda "Regaib Namazı" diye bir namaz zikredilmişse de, alimler bu namazın sünnette olmadığını belirtmişlerdir. Bunun yerine normal nafile namaz kılınması tavsiye edilir.

Mirac Kandili Nedir?

Mirac Kandili, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya, oradan da göklere yükseldiği gecedir. Receb ayının 27. gecesidir.

İsra ve Mirac:

"İsra" gece yürüyüşü demektir. Hz. Peygamber (s.a.v.) bir gece Mescid-i Haram'dan Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya götürülmüştür. "Mirac" ise yükselme demektir. Mescid-i Aksa'dan göklere yükseltilmiştir.

Miracın Kur'an'daki Delili:

"Kulunu bir gece Mescid-i Haram'dan, kendisine ayetlerimizden bir kısmını göstermek için, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa'ya götüren Allah'ın şanı ne yücedir." (İsra, 1)

Miracta Yaşananlar:

1. Cebrail (a.s.) ile birlikte yedi kat göğe yükseliş

2. Her katta bir peygamberle görüşme

3. Sidretü'l-Münteha'ya varış

4. Allah'ın huzuruna çıkış

5. Beş vakit namazın farz kılınması

6. Cennet ve cehennemin gösterilmesi

Miracın Önemi:

- İslam'ın en büyük mucizelerinden biridir

- Beş vakit namazın hediye olarak verildiği gecedir

- Peygamberimizin Allah katındaki yüksek makamının göstergesidir

Mirac Kandilinde Yapılacaklar:

1. Gündüzünde oruç tutmak

2. Beş vakit namazı huşu ile kılmak

3. Kaza namazı varsa kılmak

4. Nafile namaz kılmak

5. İsra Suresi okumak

6. Miracı anlatan eserleri okumak

7. Tövbe ve dua etmek

Berat Kandili Nedir?

Berat Kandili, Şaban ayının 14'ünü 15'ine bağlayan gecedir. "Berat" kelimesi beraat, kurtuluş ve temize çıkma anlamlarına gelir.

Berat Gecesinin Önemi:

Bu gecenin fazileti hakkında Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

"Şaban'ın on beşinci gecesi geldiğinde geceyi ibadetle, gündüzü de oruçla geçirin. Çünkü Allah o gece güneş batınca dünya semasına iner ve 'Bağışlanmak dileyen yok mu, bağışlayayım. Rızık isteyen yok mu, rızık vereyim. Dertli olan yok mu, afiyet vereyim' der. Bu, fecre kadar devam eder." (İbn Mace)

Bu Gecede Gerçekleşenler:

1. Kulların bir yıllık rızıkları, ecelleri ve amelleri belirlenir

2. Meleklere o yılki görevler tevdi edilir

3. Günahların bağışlanması için fırsat verilir

4. Kıble'nin Kudüs'ten Kabe'ye çevrildiği rivayet edilir

Berat Kandilinde Yapılacaklar:

1. Gündüzünde oruç tutmak

2. Gecesinde çok namaz kılmak

3. Kur'an-ı Kerim okumak

4. Yasin Suresi okumak (3 defa)

5. Bol bol tövbe ve istiğfar etmek

6. Geçmiş günahları için af dilemek

7. Dünya ve ahiret için dua etmek

8. Anne-baba ve akraba kabirlerini ziyaret etmek

9. Sadaka vermek

Bağışlanmayanlar:

Bu gecede bile bazı günahkarlar bağışlanmaz:

- Şirk koşanlar

- Kalplerde kin ve düşmanlık besleyenler

- Akrabayla ilişkiyi kesenler

- Kibir ve büyüklük taslayanlar

- Anne-babasına asi olanlar

- İçki düşkünleri

Kadir Gecesi Nedir?

Kadir Gecesi, Kur'an-ı Kerim'in indirilmeye başlandığı, bin aydan hayırlı olan mübarek gecedir. Ramazan ayının 27. gecesi olarak kabul edilir.

Kur'an'daki Beyanı:

"Biz onu Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu sen bilir misin? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır. Melekler ve Ruh (Cebrail), Rablerinin izniyle her türlü iş için o gecede inerler. O gece, tanyeri ağarıncaya kadar selâmettir." (Kadir Suresi)

Kadir Gecesinin Fazileti:

- Bin aydan (83 yıl 4 ay) hayırlıdır

- Kur'an-ı Kerim'in indirildiği gecedir

- Melekler ve Cebrail yeryüzüne iner

- Dualar kabul edilir

- Günahlar bağışlanır

Peygamberimizin Sözleri:

"Kim inanarak ve karşılığını Allah'tan bekleyerek Kadir Gecesi'ni ihya ederse, geçmiş günahları bağışlanır." (Buhari)

Kadir Gecesi Ne Zaman?

Kesin olarak bilinmemekle birlikte, Ramazan'ın son on gününün tek gecelerinde (21, 23, 25, 27, 29) aranması tavsiye edilir. 27. gece olması kuvvetle muhtemeldir.

Kadir Gecesinde Yapılacaklar:

1. Geceyi ibadetle geçirmek

2. Çok namaz kılmak

3. Kur'an-ı Kerim okumak

4. Kadir Suresi okumak

5. Tövbe ve istiğfar etmek

6. Şu duayı çokça okumak:

"Allahümme inneke afuvvun tuhibbül afve fa'fu anni"

(Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin, beni de affet.)

Kadir Gecesinin Alametleri:

Bazı rivayetlere göre:

- O gece ılık ve sakindir

- Sabaha karşı güneş sönük doğar

- Gece gökyüzü aydınlıktır

Kandil Gecelerinde Namaz:

Kandil gecelerinde nafile namaz kılmak çok faziletlidir. Ancak bu namazların belirli rekat sayısı veya özel kılınış şekli yoktur. Kişi dilediği kadar nafile namaz kılar.

Teheccüd Namazı:

Gece namazı olarak da bilinir. Yatsı namazından sonra, imsak vaktinden önce kılınır.

*Kılınışı:*

- En az 2 rekat, en fazla 12 rekattır

- 2'şer 2'şer kılınır

- Her rekatta Fatiha'dan sonra dilenen sure okunur

Tesbih Namazı:

Hz. Peygamber (s.a.v.) amcası Abbas'a (r.a.) tavsiye ettiği namazdır.

*Kılınışı:*

- 4 rekattır

- Her rekatta 75 defa tesbih okunur (toplam 300)

- Tesbih: "Sübhanallahi velhamdülillahi ve la ilahe illallahu vallahu ekber"

- Sırasıyla: Sübhaneke'den sonra 15, rükudan önce 10, rükuda 10, rükudan kalkınca 10, secdede 10, oturunca 10, 2. secdede 10

Hacet Namazı:

Bir dileği olan kişinin kıldığı namazdır.

*Kılınışı:*

- 2 veya 4 rekattır

- Namazdan sonra hacet duası okunur

Tövbe Namazı:

Günahlardan tövbe etmek isteyen kişinin kıldığı namazdır.

*Kılınışı:*

- 2 rekattır

- Namazdan sonra tövbe ve istiğfar edilir

Şükür Namazı:

Bir nimete kavuşunca kılınan namazdır.

*Kılınışı:*

- 2 rekattır

- Namazdan sonra şükür duası yapılır

Dikkat:

- Kerahet vakitlerinde namaz kılınmaz

- Belirli kandil namazları (Regaib namazı gibi) sünnette yoktur

- Normal nafile namazlar kılınmalıdır

Genel Dua Adabı:

- Abdestli olmak

- Kıbleye dönmek

- Huşu içinde olmak

- Allah'a hamd ile başlamak

- Salat u selam getirmek

- Dua ederken elleri kaldırmak

- İstek ve istekle dua etmek

- Yalvararak ve umut ederek dua etmek

Kandil Gecelerinde Okunacak Dualar:

1. İstiğfar Duası:

"Estağfirullahel azim ellezi la ilahe illa hüvel hayyel kayyume ve etübü ileyh"

(Kendisinden başka ilah olmayan, diri ve her şeyin yöneticisi olan yüce Allah'tan bağışlanma diler ve O'na tövbe ederim.)

2. Seyyidül İstiğfar:

"Allahümme ente rabbi la ilahe illa ente, halakteni ve ene abdüke, ve ene ala ahdike ve va'dike mesteta't, euzü bike min şerri ma sana't, ebu leke bi ni'metike aleyye, ve ebu bi zenbi, fağfirli, fe innehu la yağfiruz zünube illa ente"

3. Kadir Gecesi Duası:

"Allahümme inneke afuvvun kerimün tuhibbül afve fa'fu anni"

(Allah'ım! Sen affedicisin, kerimsin, affetmeyi seversin, beni de affet.)

4. Genel Dua:

"Allahümme inni es'elüke min hayri ma seeleke minhu nebiyyüke Muhammedün (s.a.v.) ve neuzü bike min şerri mesteazeke minhu nebiyyüke Muhammedün (s.a.v.) ve entel müsteanü ve aleykel belağ, ve la havle ve la kuvvete illa billah"

5. Yasin Suresi Duası:

Yasin Suresi okunduktan sonra:

"Allahümme bi hakkı Yasin vel Kur'anil hakim..."

6. Rahmet Duası:

"Ya Rabbi! Beni, ailemi, ana-babamı, evlatlarımı, bütün müminleri bağışla. Bize dünya ve ahirette iyilik ver. Bizi cehennem azabından koru."